“Voeg fun toe, niet omdat lezen moet”
Taalontwikkeling
2Samen gunt ieder kind een goede start en een kansrijke toekomst. Daarom zetten we ons dagelijks in voor hun taalontwikkeling, want jong leren is straks profiteren. Ook Kelly (33) bij BSO 2Dolfijnen merkt dat de leesvaardigheid onze dringende aandacht verdient. Kelly: “De liefde voor taal zit in mijn genen. Fantastisch dus dat ik alle ruimte krijg om op mijn ‘eigenwijze’ creatieve manier kinderen te laten lezen. Ik voeg vooral een funfactor toe, niet omdat ‘het lezen moet’. Een boek heeft vaak een dubbele lading met school. In je vrije tijd bij onze BSO mag je zeggen en kiezen wat jíj leuk vindt. Nu is de slipperquiz favoriet en het woordspel Boggle. Juist dat motiveert en werkt.” Hun groepsruimte ademt ‘lezen’. Er staat een Bookflixkast, met een knipoog naar Netflix. De kinderen kiezen een thema dat ze geruime tijd volledig uitpakken met boeken, spellen, schilderijtjes. Ze struinen bij kringloopwinkels naar verversing van hun voorraadkast. De oudste kinderen lezen trots voor bij de jongsten uit hun zelfgemaakte prentenboek.
Kelly vertelt over haar maatschappelijke inzet in een multiculturele wijk met taalverschillen en waar je je realiseert dat een fijne thuissituatie niet vanzelfsprekend is.
Het hart van Kelly ligt bij de buitenschoolse opvang. Ze begon 7 jaar geleden als flexer en werkt sinds 5 jaar bij 2Dolfijnen in de Ds. W.E. Den Hertogschool. Kelly: “Heerlijk vind ik die schooljeugd om me heen. Met drie collega’s zorg ik voor een luisterend oor en wat chillruimte voor de 4 tot 11 jarige BSO’ers. Ik daag ze ook uit om hun grenzen te verleggen, zelfstandig op ontdekking te gaan en buiten ‘hun gebaande paden’ te kijken. Bedenk eens hoe je het op een andere manier kan doen. Spelend leren is hier vaste prik. Als spelletjesfanaat hoor ik steeds vaker dat ik écht niet meer mee mag doen. Totdat ik een nieuw spel introduceer, dan grijp ik weer mijn kans…” Kelly ruilde 8 uur op de groep in voor haar nieuwe rol als Locatiecoördinator. “Zo houd ik contact met zowel kind als ouders. Ik zit hier op mijn plek.”
Hoe ontstond jouw passie voor leesbevordering?
Kelly: “Ik lees al vanaf mijn kindertijd heel veel. Omdat we als maatschappelijke kinderopvang we het belang van taalontwikkeling vanaf de jonge leeftijd omarmen, greep ik mijn kans. We hebben oog voor elk kind. Bij ons leren kinderen van Poolse, Marokkaanse, Hindoestaanse en Nederlandse herkomst van en met elkaar. Omdat niet iedereen een fijne thuissituatie heeft, bieden we hen een veilige, vrije en huiselijke omgeving. Voorheen zag ik dat kinderen vooral gefocust waren op elektronisch speelgoed, de X-box en mobiele telefoons. Nu is dit omgebogen naar andere activiteiten. Ik zie ze relaxed spelen, tekenen of ze pakken een boekje. Maar dat kan ook een zoekboek zijn of prentboek. En wat is er mis met een Donald Duckje en een woordzoeker. Of samen iets bakken en het recept lezen of het spel Boggle? Je leest en leert. Daar ga ik voor; dan is mijn dag geslaagd.”
Wat is er mis met een Donald Duckje of het spel Boggle? Je leest en leert.
Wat je leuk vindt, motiveert
Het team runt een eigen boekenbieb met labels per leeftijd. Kelly: “Niet wat ze op die leeftijd ‘moeten kunnen lezen’; de AVI-niveaus laten we op school. De kinderen geven zelf aan wat ‘nu in is’ en ze dus sneller pakken. De slipperquiz is favoriet, met vragen over bijvoorbeeld de Waddeneilanden. Of ze pakken het moppenboekje, kaartspel pim-pam-pet of Maxi Loco-Lezen. En wat dacht je van hun zelfgemaakte flitsende boekenleggers? Ze kruipen op de kinderfauteuil of schommelstoel. Rustig, verlegen, pittig, stoer, ik zie elk kind hier opbloeien; prachtig.”
Zelf thema kiezen en helemaal ‘uitpakken’
Kelly ervaart dat themagericht lezen werkt. “Die thema’s kiezen ze zelf, want kinderparticipatie staat bij ons hoog in het vaandel. Bedenken wat je leuk lijkt, uitwerken van de mogelijkheden, overleggen met elkaar en komen tot overeenstemming. Dit is een leerproces op zich. De ene keer gaan ze voor ‘diep in de zee’ en nu gaat het hier al weken over dinosaurussen. We lezen erover en maken er tekeningen en raadspelletjes van. In schilderijtjes hangen we afbeeldingen van dino’s met leerzame feiten of zelfs hun geraamtes… We worden steeds creatiever en enthousiaster en de website van de Kleuteruniversiteit helpt ons erbij.”
Kinderparticipatie staat bij ons hoog in het vaandel. De kinderen kiezen zelf de verschillende thema's per jaar.
Goed gevulde Bookflixkast
In de Bookflixkast staan de Top 3, Bookflix originals en Bekroonde series. Om de kast gevuld en de voorraad levendig te houden, struinen ze langs kringloopwinkels. Kelly: “Waar je interesse voor hebt, mag in het mandje. De ene denkt aan Kerst, de ander aan de golfsport. Weer een ander kiest een stapel Tina’s en ziet het als haar missie om ze in twee maanden uit te lezen. Soms heeft de meester of kleuterjuf gevraagd om iets te zoeken voor in de klas. Ik check of de keuzes gepast zijn en bij de kassa krijgen we wat korting, want ze zien ons graag genieten. Onze gelezen boeken leveren we weer fijn bij hen in of ze gaan mee naar huis.”
Wat ervaren ouders van jullie inzet?
Kelly: “We horen regelmatig: ‘wat leuk dat mijn kind meer leest’, of ‘hij vertelde over het thema en kringloop-uitje’. Soms geven ze een leeswens van school door, wat wij oppakken op een ongedwongen manier. Zit een kind nog diep gedoken in zijn boek als een ouder hem ophaalt? Dan mogen ze het boek thuis uitlezen of lenen voor een boekbespreking. Het trotse gevoel toen ik mijn ouders vroeger mijn zelfgemaakte prentenboek gaf, vergeet ik nooit. Dat gun ik elk kind en ouder. Hun boek ‘Rupsje nooit genoeg’ kreeg de mooiste geknutselde afbeeldingen.”
Welke kansen en uitdagingen zie je?
“Met de scholen kunnen we bij 2Samen nog wel wat stappen zetten,” zegt Kelly. “Ook letterlijk, want het lezen van straatnaambordjes naar de speeltuin of bij een speurtocht, kan motiveren. Net zoals het centraal inkopen van het prentboek van het jaar bij de Voorleesdagen en de Kinderboekenweek. Kijk op een vernieuwende uitdagende manier naar taalontwikkeling en duik in de interesses van de kinderen zelf.” Qua uitdagingen kijkt Kelly vooral naar zichzelf. “Ik wil soms te veel te snel en ik ben wel eens wat te wild van enthousiasme. Handig om dan ook zelf wat te chillen, kinderen niet te overdonderen en mezelf niet voorbij te lopen. Misschien moet ik dan een mopje over wilde dieren voorlezen, want ja dit is wel ‘het aard van het beestje’…”
